Gryzaki i ząbkowanie — co przynosi ulgę i jest bezpieczne

Pierwsze ząbki zwykle pojawiają się między 4. a 7. miesiącem życia, ale norma jest naprawdę szeroka. Jedno dziecko ma pierwszy ząb przed ukończeniem trzech miesięcy, inne dopiero po pierwszych urodzinach, i jedno, i drugie mieści się w granicach prawidłowego rozwoju. Kolejność też bywa różna, najczęściej najpierw wychodzą dolne jedynki. Jeśli ząbków nie ma jeszcze koło roku, warto wspomnieć o tym pediatrze, ale samo opóźnienie rzadko oznacza problem.

W czasie ząbkowania dziąsła swędzą, są napięte i obolałe, więc dziecko wszystko wkłada do buzi i gryzie. Częściej się ślini, bywa rozdrażnione, gorzej śpi. Gryzak daje mu bezpieczny obiekt do żucia i delikatny nacisk na dziąsło, który przynosi ulgę. To nie lekarstwo na ból, raczej sposób, żeby dziecko mogło samo sobie pomóc w bezpieczny sposób.

To etap, na którym jakość materiału liczy się bardziej niż przy jakiejkolwiek innej zabawce, bo gryzak ląduje w ustach na okrągło, przez wiele tygodni. Tania guma nieznanego pochodzenia to dokładnie ten produkt, na którym nie ma sensu oszczędzać.

Bezpieczne materiały

• Kauczuk naturalny (Hevea). Miękki, ciepły w dotyku, dobrze leży w dłoni i przyjemnie ugina się pod dziąsłem. Szukaj informacji, że to kauczuk naturalny bez sztucznych dodatków i barwników.
• Silikon spożywczy. Trwały, łatwy do umycia, odporny na gryzienie, obojętny dla zdrowia. Stosuje się go w gryzakach lepszej klasy, bo dobrze znosi mycie i wyparzanie.
• Lite drewno z bezpiecznym wykończeniem. Naturalny olej albo brak lakieru. Drewno jest twardsze, więc skuteczniej masuje napięte dziąsło. Ważne, żeby to było jednolite drewno bez toksycznego wykończenia, a nie sklejka z odpryskującą okleiną.

Niezależnie od materiału sprawdź, czy gryzak jest z jednego kawałka albo ma solidnie osadzone elementy, czy nie ma ostrych krawędzi i czy łatwo go umyć. Dobrze, gdy ma różne faktury i kształty, twardsze i miększe partie dają dziecku wybór nacisku.

Czego unikać

1. Gryzaków wypełnionych płynem. Pod naciskiem ząbkujących dziąseł mogą pęknąć, a wtedy dziecko połknie zawartość. Bezpieczniejsze są lite gryzaki albo takie, które chłodzisz bez wypełnienia w środku.
2. Drobnych, odrywalnych elementów. Koraliki, doczepiane figurki, słabo osadzone części to ryzyko zadławienia. Pociągnij każdy ruchomy element, jeśli się obluzowuje, odłóż gryzak.
3. Bursztynowych „naszyjników na ząbkowanie”. Amerykański urząd do spraw żywności i leków (FDA) oraz Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) ostrzegają przed nimi wprost: nie ma dowodów, że działają, a sznurek na szyi grozi uduszeniem, pojedynczy koralik zaś zadławieniem. To dwa realne zagrożenia w zamian za korzyść, której nikt nie potwierdził.
4. Mocno pachnących, „chemicznych” gryzaków bez oznaczeń. Intensywny zapach plastiku zaraz po wyjęciu z opakowania to sygnał ostrzegawczy. Bezpieczny gryzak praktycznie nie pachnie.

Co jeszcze koi dziąsła

Czasem najprostszy sposób działa najlepiej. Sprawdza się schłodzony (nie zamrożony, bo twardy lód uszkadza dziąsła) gryzak, czysta zimna łyżeczka, delikatny masaż dziąseł umytym palcem. Pomaga też podanie czegoś chłodnego do żucia, jeśli dziecko je już pokarmy stałe. Gryzanie przy okazji ćwiczy chwyt i koordynację ręka–buzia, więc dobrze łączy się z grzechotkami chwytnymi.

Higiena jest tu równie ważna jak materiał. Gryzak myj po każdym dniu używania, a jeśli upadnie na podłogę, sparz albo umyj zanim wróci do buzi. Wybieraj modele, które da się rozłożyć albo łatwo umyć w całości, bez zakamarków, w których zbiera się wilgoć. Dobór gryzaków i innych zabawek do etapu znajdziesz na stronie zabawek dla 6-miesięcznego dziecka.