Zabawki dla bliźniąt i dzieci blisko wieku: kupować podwójnie czy nie

Przy bliźniętach albo dzieciach urodzonych blisko siebie pojawia się pytanie, którego nie zna rodzic jednego malucha: brać wszystko podwójnie czy jeden zestaw do dzielenia. Odruch podpowiada „po równo, żeby nie było płaczu”, a portfel i szafa protestują. Prawda jest gdzieś pośrodku i zależy od rodzaju zabawki. Część rzeczy naprawdę trzeba mieć w dwóch egzemplarzach, część lepiej działa jako jedna wspólna, a przy jeszcze innych podwajanie to zmarnowane pieniądze i zajęte miejsce.

Dlaczego to nie jest proste „razy dwa”

Dwoje dzieci w tym samym wieku bawi się inaczej niż dwoje w różnym. Nie ma tu starszego, który dawno wyrósł z danej zabawki i oddaje ją młodszemu. Oboje chcą tego samego, w tym samym momencie, z tą samą siłą. To zmienia wszystko: rzecz, którą u jednego dziecka spokojnie się przekazuje w dół, u bliźniąt bywa zarzewiem codziennej awantury.

Z drugiej strony kupowanie wszystkiego w dwóch egzemplarzach ma swoją cenę. Podwójny koszt, podwójne miejsce w małym mieszkaniu i, co mniej oczywiste, mniej okazji, żeby dzieci uczyły się dzielić i czekać na swoją kolej. Bliźnięta, które mają wszystko po swojemu, nigdy nie muszą negocjować. A akurat one, żyjąc obok siebie non stop, tej umiejętności potrzebują wyjątkowo mocno. Dlatego zamiast pytać „ile kupić”, lepiej zapytać „czego ta konkretna zabawka uczy i czy dzielenie jej pomaga, czy tylko frustruje”.

Co warto mieć w dwóch egzemplarzach

Są rzeczy, przy których dublowanie ma realny sens, bo dzielenie ich albo nie działa, albo odbiera dziecku coś ważnego. Tu nie ma co oszczędzać na siłę.

• Rzeczy do jeżdżenia. Dwa jeździki, dwa rowerki biegowe. Na jednym pojeździe nie da się jechać we dwoje, a czekanie w nieskończoność na swoją kolej przy zabawie ruchowej frustruje bardziej niż uczy. Zobacz jeździki i rowerki.
• Ulubione przytulanki i pierwsze lalki. To nie są zwykłe zabawki, tylko obiekty przywiązania. Każde dziecko potrzebuje swojej, nie do dzielenia, bo to element poczucia bezpieczeństwa.
• Rzeczy używane jednocześnie i osobno. Jeśli oboje codziennie o tej samej porze chcą pchać wózek albo wozić auto, dwie sztuki oszczędzą wam mnóstwa łez.
• Rzeczy, które budują odrębność. Bliźnięta i tak są ciągle traktowane jako para. Własna, wybrana przez konkretne dziecko rzecz podkreśla, że to dwie różne osoby, nie „komplet”.

Przy przytulankach i pierwszych lalkach warto dać każdemu dziecku odrobinę wyboru, nawet jeśli to wybór między dwoma kolorami. Dziecko, które samo wskazało swoją lalkę, traktuje ją inaczej niż taką po prostu przydzieloną. Więcej o tym, dlaczego pierwsze lalki i figurki znaczą tak dużo, piszemy przy okazji zabawy w role. Konkretne propozycje znajdziesz w lalkach i postaciach.

Gdzie jeden większy zestaw wygrywa z dwoma małymi

Duża część dobrych zabawek działa lepiej jako jeden większy zestaw dla dwojga niż dwa małe osobne. Chodzi o rzeczy, które zapraszają do wspólnej zabawy i w których więcej elementów znaczy ciekawiej.

• Klocki i zestawy konstrukcyjne. Jeden duży pojemnik daje więcej możliwości niż dwa małe. Dzieci budują obok siebie albo razem, dokładają do wspólnej wieży i uczą się przy tym współpracy. Zajrzyj do klocków drewnianych i zestawów konstrukcyjnych.
• Kuchnia i zabawa w role. Jedna kuchnia dla dwojga to naturalny teatr: jedno gotuje, drugie podaje, zamieniają się rolami. Podwójna zajęłaby pół pokoju i rozdzieliła zabawę, która ma sens tylko razem.
• Tory kulkowe i większe układanki. Im więcej elementów w jednym zestawie, tym dłuższa i ciekawsza konstrukcja. Dwa okrojone zestawy dają mniej niż jeden porządny.
• Drewniane jedzenie i sklepik. Wspólny koszyk produktów do krojenia i „sprzedawania” to gotowy scenariusz na zabawę we dwoje.

Sekret przy zestawach do dzielenia jest prosty: kupuj większy niż dla jednego dziecka. Jeśli standardowy zestaw klocków ma sto elementów, przy dwójce weź taki na sto pięćdziesiąt albo dwieście. Wtedy jest czym się bawić bez ciągłego wyrywania sobie ostatniej brakującej części. Zabawa w role, kuchnia, sklepik i tor kulkowy są z natury wspólne i podwajanie ich najczęściej mija się z celem.

Konflikty o zabawki: nie zawsze wróg

Rodzice bliźniąt marzą o świętym spokoju i próbują kupić go podwajaniem wszystkiego. Kłopot w tym, że drobne spory o zabawki nie są katastrofą, tylko treningiem. Dzieci uczą się przy nich czekać, proponować zamianę, odpuszczać, dogadywać się. Jeśli usuniesz każdą okazję do konfliktu, usuniesz też okazję do nauki tych rzeczy.

Warto tu pamiętać o jednej rzeczy z rozwoju: mniej więcej do drugiego roku życia dzieci bawią się głównie równolegle, czyli obok siebie, każde swoje, a nie według wspólnego planu. Zabawa naprawdę wspólna, z podziałem ról i celem, przychodzi dopiero później. Dlatego u młodszych bliźniąt ciągłe wyrywanie sobie tych samych elementów to norma etapu, a nie dowód, że wspólny zestaw był złym pomysłem. One po prostu jeszcze nie potrafią budować razem, choć siedzą przy jednym pudle. Z czasem to się zmienia, a wspólny zestaw zaczyna dawać dokładnie to, po co się go kupuje.

To nie znaczy, że masz patrzeć obojętnie na płacz i szarpaninę. Chodzi o umiar. Przy rzeczach, gdzie czekanie jest krótkie i znośne (ktoś zaraz skończy i odda), warto dać dzieciom przestrzeń, żeby dogadały się same, czasem z Twoją delikatną podpowiedzią. Przy rzeczach, gdzie czekanie jest długie i bolesne (jeden pojazd na dwoje w parku), lepiej mieć dwie sztuki i nie robić z zabawy udręki. Rozpoznanie, do której grupy należy dana sytuacja, decyduje o tym, czy dublować, czy odpuścić.

Dwie osoby, nie komplet: wspieraj indywidualność

Bliźnięta bardzo szybko zaczynają się różnić. Jedno ciągnie do budowania i klocków, drugie do lalek albo instrumentów. To dobrze i warto za tym iść, zamiast kupować wszystko identyczne „żeby było sprawiedliwie”. Sprawiedliwość nie polega na tym, że każde ma to samo, tylko na tym, że każde dostaje to, co je naprawdę cieszy i rozwija.

W praktyce oznacza to, że część zabawek może być różna dla każdego dziecka, dobrana pod jego zainteresowania. Jedno dostaje pierwsze instrumenty, drugie sortery albo układankę, jeśli tam ciągnie. Dzieci i tak wymienią się nimi w ciągu dnia, a przy okazji poczują, że są traktowane jak dwie różne osoby, nie jak para w jednakowych ubrankach. Ten temat dobrze uzupełnia tekst o prezencie dla rodzeństwa.

Prezent dla bliźniąt: podpowiedź dla babć, dziadków i znajomych

Jeśli kupujesz prezent nie swoim dzieciom, tylko bliźniętom znajomych albo wnukom, obowiązuje ta sama logika, tylko z jednym dodatkiem: zapytaj rodziców, zanim kupisz podwójnie. Często okazuje się, że jeden porządny wspólny zestaw ucieszy bardziej niż dwie mniejsze rzeczy, a rodzice odetchną, że nie muszą znaleźć miejsca na kolejne dwie sztuki tego samego.

1. Zapytaj, czego już mają za dużo. Przy bliźniętach szafy zapełniają się błyskawicznie. Rodzice wskażą, czego naprawdę brakuje.
2. Rozważ jeden większy zestaw zamiast dwóch małych. Klocki, tor kulkowy, kuchnia. Rzeczy do wspólnej zabawy cieszą dwoje naraz.
3. Jeśli koniecznie po równo, wybierz rzeczy różne, ale równorzędne. Nie dwa identyczne, lecz dwie rzeczy o podobnej wartości, dopasowane do każdego dziecka.
4. Postaw na jakość, nie na liczbę. Jedna trwała, rozwojowa zabawka przetrwa oboje i jeszcze zostanie na później. Dwie tania tandeta rozpadnie się do świąt.

Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, zajrzyj do przeglądania według wieku, żeby trafić w etap rozwojowy obojga dzieci. Gotowe pomysły zebraliśmy też na stronie prezent.